|
İlçemizde dut yetiştiriciliği, bahçe ürünleri içerisinde önemli bir paya sahiptir. Bölgemizin iklim ve toprak özelliklerine iyi uyum sağlayan dut bitkisi, Ulukale ve Bozağaç köylerimizin birinci derecede geçim kaynağıdır. Üretim aşamasındaki maliyet düşüklüğü ve pazar fiyatının yüksek oluşu dutun bu bölgedeki vazgeçilmez tarım ürünü olmasını sağlamıştır. İlçemizde yetiştirilen dut Ulukale köyümüz ile özdeşleşmiş olup, ülke piyasasında Ulukale Dutu adı ile satışı yapılmaktadır. Yetiştiricilikte kimyasal gübre ve ilaçların kullanılmaması ürünün insan sağlığı açısından önemini ve değerini artırmıştır. Besin değeri yüksek olup, çoğu hastalıklara şifa kaynağıdır. Üretilen dutun çoğunluğu kurutulmuş halde çerezlik olarak, geri kalan kısmı pekmez ve pestil olarak işlenip tüketime sunulmaktadır. Ulukale Dutu'nun dikimden hasadına kadar geçen öyküsünü şöyle anlatabiliriz: Dut fideleri dikilmeden önce 8x8 m aralıklarda çukurlar hazırlanır. Dikim ayı olarak Mart-Nisan yada Kasım-Aralık ayları uygundur. Hazırlanan çukurlara dut fideleri dikilir. Dikimden hemen sonra can suyu verilmelidir. Haftada bir gün sulama yapılmalıdır. Fidelerin dikiminden 1 yıl sonra Haziran ayında aşılanmalıdır. Dikimden 5-6 yıl sonra ürün alınmaya başlanır. Ulukale dutları Haziran ayından itibaren olgunlaşmaya başlar. Temmuz ayının ortalarına kadar meyve verir. Bu dönemde dut ağaçlarının etrafındaki otlar temizlenmelidir. Sulama yapıldıktan sonra ağacın dallarının kavuştuğu yerlere kadar naylonlar serilir. Ürün alımı bitene kadar sulama yapılmamalıdır. Dutlar 2 günde bir naylonlar üzerinden toplanarak güneşte kurutulur. Hasat dönemi sonunda dutların içerisindeki çürük dut ve çöpler ayıklanarak temizlenir. Torbalara doldurulup satış için bekletilir. Ulukale dutu çerez olarak tüketilmekte olup dutun özelliğinden dolayı pekmez yada pestil yapılmamaktadır.İlçemizde yetiştirilen Ulukale dutu üreticiler tarafından genelde Elazığ ve Malatya'daki toptancılara satılmaktadır.
DUTUN FAYDALARI
Taze veya kuru olarak da tüketilen dutun içinde çeşitli organik asitler, pektin ve şeker vardır. Beyaz dutun 15-20 gr yaprağı 3 su bardağı su ile kaynatıp içilirse iyi bir idrar söktürücü olduğu görülür. Bu karışım aynı zamanda ateş düşürücü olarak da kullanılmaktadır. Dutun taze yaprakları derideki yaralara ve burundaki kanamalara tampon yapılırsa kanamaları durdurur. Dut iyi bir kan yapıcı ve iştah açıcıdır. Sabah aç karnına olgunlaşmış beyaz dut yer ve üzerine su içilirse bağırsakların çalışması sağlanmış olur. Ancak bu durum abartılırsa bu kez de ishale sebebiyet verebileceği bilinmelidir. Enerji verir.
TULUM PEYNİRİ
İlçemiz hayvancılığında küçük baş hayvancılık %75 paya sahiptir. İlçede 101.000 adet koyun ve 5.600 adet kıl keçisi mevcuttur. Küçük baş hayvancılık ve buna bağlı olarak süt ürünleri, yetiştiricilerin önemli geçim kaynağıdır. Sütün büyük bir kısmı tulum peyniri yapılarak değerlendirilmektedir. Tulum peyniri; tüketim alanı, besin değeri, karlılığı ve ilçe dışını da kapsayan geniş pazar alanı ile hayvancılıkla uğraşan yetiştiricilerimizin başlıca tercih ettiği geçim kaynağı olmuştur. İlçemizde yıllık olarak 750 ton tulum peyniri üretilmekte ve ilçe dışına pazarlanan ürünlerin ilk sırasında yer almaktadır.
Tulum Peyniri Yapılışı : Koyunlardan sağılan sütler süzülür, dinlendirilir ve belirli bir sıcaklıkta mayalanır. Mayalanan peynir pamuklu bezden yapılan süzeklere doldurulur ve suyunun çekilmesi sağlanır. Belli bir sertlik kıvamına geldikten sonra, doğranan peynirler iri tuzla tuzlanarak leğenlerde serin bir yerde, 1 gün süreyle bekletilir. Daha sonra elle ezilip ufaltılarak keçi ve koyun postundan elde edilen tulumlara doldurulur. Tulumda yaklaşık 2-2,5 ay bekletilen peynir olgunluğa ulaşır ve tüketime hazır olur.
|